Homepage van Cyril Lansink

Direct naar inhoud

Menu
Home
Freelansink
Cyril Lansink
Contact
Cyril Lansink
cyril.lansink@hetnet.nl
Teksten
boekrecensies
de fiets
essays/artikelen
kindergedichten
taalkruimels
weblog
interviews

Taal maakt het verschil

De evolutietheorie mag de kloof tussen mens en dier dan flink gedicht hebben, ze heft de fundamentele verschillen tussen beide niet op. Tot in onze genetische structuur toe lijken we weliswaar we op dieren, maar dat neemt niet weg dat we als soort toch onherleidbaar anders zijn. Het dier zit in de mens, maar dat wat de mens tot mens maakt zit niet in het dier.

In Dageraad onderneemt wetenschapsjournalist en taalkundige Rik Smits een fascinerende speurtocht naar de biologisch verankerde uniciteit van de mens: zijn vermogen om een taal te leren en te gebruiken. Taal maakt het verschil; in het ontstaan van de taal gloort de dageraad van het mens-zijn.

Maar waar komt dat taalvermogen vandaan? Hoe te begrijpen dat er wezens kwamen die gingen praten? Met vaardige pen maakt Smits de lezer deelgenoot van het raadsel van deze oorsprong én speculeert hij op meeslepende wijze over de oplossing ervan. Daarbij houdt hij vast aan de gedachte dat elke stap die heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van het taalvermogen een evolutionair voordeel moest hebben. Smits weet zo plausibel te maken dat het ontstaan van taal te maken heeft met de integratie van eigenschappen die voor onze verre spraakloze voorouders in de strijd om het bestaan gunstig waren, zoals gericht kunnen gooien, ritmische capaciteiten, zangvermogen. Zo houdt bijvoorbeeld de hoeksteen van het taalvermogen - de neiging tot benoemen - verband met aanwijzen en richten.

Het opvallende is dat de behoefte aan betere communicatie juist niet de drijvende kracht blijkt te zijn achter dit ontstaan. In tegenstelling tot de dierentaal, die in al zijn beperktheid perfect is toegesneden op het overbrengen van boodschappen, ligt in informatieoverdracht niet de kern van de menselijke taal. En dat mag een verrassende boodschap heten in een informatief rijk en communicatief sterk boek.

Rik Smits, Dageraad, Hoe taal de mens maakte